woensdag 13 maart 2019

Mijn HANDENkind

Wat kan ik toch leuk schrijven over moestuinen of oesterzwammen, maar ik schrijf nou nooit eens wat over die twee zwammetjes die er echt toe doen in mijn hart. Vandaag een stukje over mijn kind. Mijn jongste, mijn dochter, Davita. 
Ik had een gesprek met haar juf vorige week. Over toetsten, uitslagen en ander geneuzel waar ik eigenlijk niet zo veel mee heb. Ik vertrouw de juf en haar team dat ze er alles aan doen om Davita zo goed mogelijk begeleiden en er uithalen wat er in zit. Hier dus ook geen cito stress moeder of extra oefenen om goed te scoren. Het komt wel als het er in zit en zo niet dan niet. Davita houdt van leren, is leergierig. Ze is op haar best als ze dingen kan doen. Tekenen, houtbewerking of gym daar liggen haar kwaliteiten. Soms voelt ze zich minder waard omdat er zo veel +kinderen in de klas zitten bij wie alles vanzelf lijkt te gaan. Terwijl zij haar eigen mappen heeft en apart van de klas werkt op haar eigen tempo. Ik vind het prima, ben blij dat ze haar eigen weg kan volgen. Ze hoeft van mij geen +klasjes en extra werk te doen. Er zijn al zo veel HOOFDkinderen. We hebben ook HART,- en HANDENkinderen nodig. 

Ja dat klinkt wijs he. Dat heeft mij ook echt wel wat jaren gekost hoor. Het scheelt dat ik al even op haar broer kon oefenen. Ik heb ook oefenboekjes gekocht vroeger en gehoopt dat ze beide met twee vingers in de neus een VWO advies zouden krijgen. Maar wie houd ik dan voor de gek? Mezelf toch! En ik geef de kinderen het gevoel dat ze niet goed genoeg zijn op de manier hoe ze zijn. Ergens halverwege de eerste kleuterklas kwam ik er achter dat je Davita vooral niet te veel moet dwingen iets te leren of te doen. Ik moest toen (nog regulier onderwijs) bij de juf komen omdat Davita weigerde een cito toets te maken. De juf had het twee keer geprobeerd maar Davita had er in getekend maar geen enkele opdracht goed gemaakt. De vraag was nu of Davita te dom was of eigenwijs.......Eén keer raden wat mijn antwoord was. Twee dingen wist ik toen wel zeker 1) Dat wordt vrije school en 2) ik heb een bijzonder kind. 


Omkleden en make-up in de toilet voor het concert. 
En bijzonder is ze nog steeds.
Ze is nu 11 (en een half, mam! tssss <rolende ogen>) en ik heb het gevoel dat mijn rol als echte opvoeder er een beetje op zit. Ik weet niet of dat raar is. In het begin moet je ze van alles leren, billen afvegen, zich aankleden en fietsen. Maar die face is wel over. Ik kneed haar nog, ik schaaf hier en daar wat en leef voor. Maar voor mijn gevoel is het echte werk wel gedaan. 

11 dus.... maar hoe! 


Op 11 maart hadden we groot feest in de Doelen, 100 jaar vrije school onderwijs. 3100 mensen verdeeld over 5 zalen, alle gangen en trappen. En daar liep ze tussen al die mensen met een zelfverzekerdheid die ik niet had op die leeftijd. Ze ging haar eigen gang en ik zag haar zitten, midden in de zaal. Ze zwaaide bescheidde toen ik op het podium stond om te zingen.


Eerder op de middag zaten we bij de Mac, ja ik ben ook geen heilige en mijn kinderen worden er blij van, Davita zit naar buiten te staren. Iets achter mij trekt haar aandacht. Ik zie een denkrimpel in haar voorhoofd. Dan een zucht, "is die man buiten dakloos?" Ik draai me om en zie een straatkrant verkoper op de tochtige hoek staan. Ik vertel hoe het werkt met de krantjes en dat hij zo genoeg verdiend voor de nachtopvang en een warme maaltijd. Maar ook dat hij misschien een drank of drugs probleem heeft of geestelijk in de war is en daarom op straat is gekomen. De man ziet er sjofel maar vriendelijk uit. Davita mijmert nog verder over oneerlijk en dat de meeste mensen niet eens naar hem op kijken. Tot mijn spijt moet ik bekennen dat ik hem ook voorbij ben gelopen zonder hem op te merken. Davita ziet hem duidelijk wel. Want even later trekt ze haar jas aan en loopt naar buiten. Haar broer laat een harde zucht horen "Die neemt later vast heel veel zwerfkatten en daklozen in huis".... Ik hou zo van zijn nuchtere opmerkingen. 
Ik zie Davita een praatje maken en komt weer naast me zitten. "Ik had nog €2,- in mijn zak zitten, die heb ik gegeven. Ik hoefde geen krant, die kan hij nu nog een keer verkopen" 
Als we terug naar de fietsen lopen krijgt ze een tandeloze lach van de man. Ik krijg een warm gevoel, er is nog hoop voor de maatschappij. We hebben alleen maar meer mensen zo als deze topper nodig.

Natuur mens


zaterdag 2 maart 2019

Paddenstoelen met pit

It's alive......

Dat je energie krijgt van koffie weet iedereen wel, maar dat je er ook reuze schimmels mee kunt kweken is voor vele nieuw.
Omdat ik me soms verveel en gewoon nieuwe dingen wil uitproberen ben ik eens aan de slag gegaan met het kweken van oesterzwammen. Ik ken de Rotterzwam al een poos. Een super leuk bedrijf dat zich als doel stelt om zo veel mogelijk producten te hergebruiken. Zo verzamelen ze koffieprut om het te gebruiken voor de kweek van oesterzwammen. Ook verkopen ze growkits waarmee je zelf thuis op het aanrecht je eigen zwammetjes kunt kweken. En dat ben ik dus ook gaan doen.


Eigenlijk is het heel simpel.
Ik kocht 2 zakjes broedsel (gedroogde schimmel). Ik wil een experiment doen met een emmer met alleen koffieprut en een emmer met koffieprut en gft afval. 
Prepareerde 2 emmers met deksels van 5 liter, maar kleiner (2,5liter) kan ook.




Week 1:
Laagje koffieprut met broedsel mengen. In de tweede emmer voeg ik ook nog wat groenten schillen toe.
Na 3 dagen ontstaat er een wit dekentje van schimmel. Als de deken volledig is 'voed' ik met een nieuwe laag koffie en gft afval.



Week 2:
Zo door. De schimmel wordt steeds dikker.
Eigen hoef je alleen maar te zorgen dat je genoeg koffieprut verzamelt. In de koelkast is dat nog 1,5 week houdbaar. Dus het is een beetje raar, maar ik stond dus klaar met een bakje om op school de koffieprut te verzamelen. En werd ook oprecht blij toen de Man met een grote bak prut thuis kwam van zijn school. Echte liefde toch...



Week 3:
 En na 3 weken zag ik dat er verticale stammetjes groeide op de plekken waar er gaten in de emmer zitten. Na e nog een week piepen de eerste oesterzwammen door de gaten en dan gaat het snel. Binnen 2 dagen zijn ze gigantisch en kan ik de eerste oogsten.
Ik blijf voeden. Zodat het broedsel bij alle gaten is geweest en de emmer vol is.



En daarna.....
Dan is het de bedoeling dat ik de emmers leeg maak en wat wit broedsel apart hou om weer van voor af aan te beginnen. Wat je overhoud is een soort compost en gebruik ik weer op de moestuin.
Pas na deze stap kan ik zeggen of de oesterzwammen met gft afval beter groeide dan die met zonder. Tot nu toe loopt de emmer MET gft iets voor in de groei. Waarschijnlijk omdat het gft afval (rauwe groenten en fruit schillen) iets vochtiger is.

Hier een link naar een YouTube serie van de Rotterzwam met uitleg.
Hier kan je een broedsel kopen Nederland  en België





woensdag 27 februari 2019

Mulchen die Moestuin

Ik vind mezelf nog lang geen expert op het gebied van moestuinen, maar ik vind het wel leuk om zo nu en dan wat met jullie te delen. En zoals met zo veel zijn er net zo veel meningen als er tuintjes zijn dus doe ik het in de ogen van vele vast niet zo als het hoort. Maar ik hou mezelf maar voor; het feit dat je met je handen in de klei zit is al top dus echt fout kan je het niet doen. Dus vertrouw op jezelf en op moeder natuur die helpt je vast ook wel.

Vandaag wil ik iets vertellen over MULCHEN. onze zuiderburen spreken het uit als Mulsjen maar ik hou het op een harde 'ch' klank. Mulchen dus...... of zoals mijn moestuinbuurmannetjes het zeggen, die rommel op de aarde.

Heb je ooit in de natuur een kaal stuk aarde gezien?
Herstel, vruchtbare aarde, want ja de woestijn is kaal en leeg maar daar groeit ook bar weinig.
De aarde heeft een soort natuurlijke schaamte. Ligt het er bloot en kwetsbaar bij dan begint het zich snel te bedekken om zo weer warm en beschermd te worden. (on)Kruid schiet uit de grond en in een oogwenk is er geen bloot stukje aarde meer te zien.
Laatst las ik  op Twitter een post over 'die arme blote om gespitte stukjes moestuin'. Ik kende ze, die moestuintjes die al in november vakkundig worden om gespit en dan kaal en bloot liggen wachten tot de lente. Ik zou er bijna een wollen trui voor gaan breien.

Terug naar de natuur zelf. Die laat dat dus van nature niet toe. De natuur maakt zelf die warme deken. Maar onkruid laten groeien in een moestuin daar zitten de meeste niet op te wachten. Want dat is ook weer een eeuwige strijd. We zullen dus die warme deken moeten maken, voor de winter maar ook ter bescherming tegen de felle zon. En dat is dus mulchen, een deken voor je moestuin.

Mulchen is dus niks anders dan zorgen dat er niet te veel blote aarde is. Die aarde staat dan veel te veel open en wordt slecht beschermd tegen regen en hitte.
De mulchlaag zorgt er voor dat de aarde bedekt blijft. In de zomer droogt de aarde minder uit en tijdens harde regen slaat de aarde niet dicht. Onkruid kan niet kiemen, door het gebrek aan zonlicht. De mulchlaag trekt wormen aan die het gaan verteren en zo krijg je prachtige hummus. De meest vruchtbare aarde die er is.
Ik mulch eigenlijk met alles wat ik voor handen heb. De meest gangbare spullen zijn:

  • Bladeren
    Gras tussen de uien
  • hooi of stro
  • cacaodoppen
  • brandnetel of smeerwortel
  • resten van de oogst, denk aan pompoenplanten of rabarberbladeren
  • vers gemaaid gras
  • snoeiafval
Ik weiger voor mijn mulch te betalen dus vallen stro, hooi en cacaodoppen af, maar ik weet van anderen dat het prima werkt. Wat ik wel heb gedaan is het zaaien van een bodembedekker. In oktober toen de bedden leeg waren heb ik op een aantal bladkool gezaaid. Dit is een groenbemester die het ook uitstekend doet in de winter. Zo heeft het mijn aarde verzorgd tijdens de winter en nu maai ik het af en gebruik ik het blad om te mulchen. Ik laat een paar m2 bladkool staan om zo steeds goed mulchmatriaal te hebben. Ik gebruik ook onkruid dat nog geen bloem of zaad heeft en niet via de wortel woekert. Zeker dit jaar. Ik heb een nieuw stuk tuin waar een behoorlijke dikke deken aan onkruid ligt. Aan mij de taak om die te verwijderen zonder dat de aarde helemaal bloot komt te liggen en kwetsbaar is voor andere prooien. Ik heb omdat dit een groot  grote stuk tuin is,
voor bruin karton gekozen. Het ziet er niet mooi uit maar het schiet wel op. En het is tijdelijk. Het karton dekt af tegen het zonlicht. Het onkruid wil naar buiten en gaat als een gek groeien, zo hard dat het al de groeikracht gebruikt en dood gaat. Pech voor het onkruid, boffen voor mij. Ondertussen heb ik een ander stuk moestuin met de hark ontdaan van het onkruid , zonder bloem of zaad nog en heb dat op het karton laten drogen. Dit gebruik ik straks als het karton weggaat weer als mulchlaag. De aarde krijgt voeding terug en het bed kan klaar gemaakt worden voor gebruik. 

SAMENVATTING:
Mulchen is het beschermen en voeden van je moestuin aarde. Mulchen kan met bijna al het natuurlijke afval dat je kan vinden. Mulchen bespaart je op den duur tijd, want er is veel minder onkruid en je aarde wordt er super vruchtbaar van. 
Mulchen is gewoon lief zijn voor de aarde. 
Bladkool op het tuinbonen bed.

dinsdag 5 februari 2019

Het Jaar Rond


Zonnelicht doorstroomt

De wijde ruimten.
Vogelenzang doortrilt de lichte luchten.
Plantenzegen ontkiemt
Aan ’t aardewezen.
En mensenzielen verheffen zich
Met dankgevoelens
Tot de goede geesten
Van de wereld.

R.S. 



Het jaar is rond.
Mijn eerste moestuinjaar. En wat voor een jaar. Volgens de mannetjes op de tuin was het de droogste en warmste zomer in jaren. Die maar niet ophield ook. Niks groeide zoals het moest groeien en de opbrengsten waren zeer slecht. Lange gezichten en veel gemopper heb ik gehoord afgelopen zomermaanden.
Ohja? Nou ik heb het toch heel anders ervaren gelukkig. Misschien is dat mijn onbevangenheid en heb ik geen enkel referentiekader maar ik heb een top jaar gehad.

Ik wil jullie graag vertellen wat de tuin mijn nog meer heeft opgeleverd naast de bergen uien, groenten en fruit. Want er is meer.

Een jaar geleden schreef ik dat die hele moestuin één grote wilsoefening voor mij zou worden. Daar had ik toen gelijk in. Alleen was het en oefening die mij niet heel veel moeite heeft gekost. Het was een mindere opgaven dan ik van te voren had gedacht. Misschien komt dat ook door het mooie weer en de tijd die ik kreeg door het verliezen van mijn werk. Uren werkte ik mij in het zweet en werd ik stoffig van het de strijd tegen het onkruid.
Het leverde mij meer op dan een sterke wil. Ik de loop van de zomer merkte ik dat ik ook zelfverzekerder werd over hoe ik het deed in de tuin. Niet meer onzeker over of de manier van tuinen wel de juiste was. Nee ik kan nu zeggen 'ik doe het op MIJN manier' en of dat nou de meest gangbare manier is, schijt aan. Het voelt goed dus ik doe het zo.





Het is zo'n heerlijke kick om iets te laten groeien. Van een zaadje tot een prachtige bonenstaak waar je even later ook nog eens heerlijk van kunt eten. Veel bewuster van welke weg deze boon heeft afgelegd, de zorgzaamheid, want ja ik moest de bonen letterlijk beschermen tegen indringers die ook trek hadden in een mals blaadje, en de bijna liefde waarmee ik naar de planten kan kijken als ik op het bankje in de tuin zit. En dat proef je hoor. Echt waar.









Het werkt ook erg verslavend, nou snap ik ook waarom het een prima tijdverdrijf is voor als je met pensioen bent, ik ging als het even kon elke dag. Even kijken hoe het er bij staat, even wat water geven en even wat oogsten. Twee weken vakantie in Duitsland was normaal veel te kort, maar dit jaar had ik het na een goede week wel gezien. Ik wilde weer terug naar mijn rust plekje.



En toen kwam de herfst en liep het seizoen op zijn einde. Ik verzamelde al het groen dat ik kon vinden en zo rond Sint Maarten dekte ik de aarde toe met een laag 'troep'. De aarde trekt zich terug en de dagen zijn nu korter dan de nachten. Elke keer als ik er langs reed met de fiets zei ik zachtjes 'rust maar goed uit aarde, volgend jaar kom ik weer terug'. En zo voelt het ook echt. Ik heb de aarde laten uitrusten van het harde werk. Afgelopen weekend was het Maria Lichtmis, de dagen gaan weer langer worden en de zon kan de aarde weer gaan opwekken.

Ook ik nam wat afstand van de tuin. In de 12 weken ben ik er misschien 3x even snel geweest om nog wat wortels uit de grond te halen. En terwijl alle mannetjes van het tuin complex hun ruggen breken tijdens het spitten van hun stukje grond, lag ik op de bank en las over de BD-moestuin. Het vuur in mij begint weer te laaien en ik kan niet wachten tot de lente weer begint en ik de tuin weer in mag.

Voorzichtig ben ik binnen al begonnen. Ik rek mijn tweede moestuinjaar lekker op. De eerste zaadjes zitten al in de vruchtbare grond. Maar daarover meer in het volgde blog. Dat is een van mijn doelen voor komend jaar. Meer leuke stukjes schrijven over mijn Moestuingeluk.

Wil je niks missen van de hersenspinsels en moestuin kronkels die er aan zitten te komen, abonneer je dan en krijg een berichtje als er een nieuw blog online staat.

donderdag 20 september 2018

Spoedcursus "hoe versla ik mijn draak?"

Iedereen kent ze wel, die stemmetjes. Soms luid en opdringerig soms zachtjes maar zeer hardnekkig. Je drukt ze weg, overschreeuwd ze zelfs maar het lukt ze niet om ze de baas te worden. "Nee, laat die promotie maar aan mij voorbij gaan, leidinggeven kan ik echt niet" "Ik hou niet van ouders op het plein, ze hebben het vast altijd over mij" "Ik ben die nieuwe broek eigenlijk niet waard"......
De stemmetjes kunnen van alles verzinnen om je rot te laten voelen. Het zijn draken die steeds weer hun koppen op steken en je dag verpesten. Maar er is hoop, want de tijd van Michael is aangebroken. Hij die vocht en overwon gaat ons de moe geven om nu ook onze eigen draak te verslaan.

Hier onder volgen wat tips. Bij juist opvolgen en het tonen van je moed en doorzettingsvermogen zullen die groenen krengen zich terug trekken in hun holen en voel jij je sterker dan ooit!

Welkom bij de spoedcursus
"Hoe versla ik mijn draak?"

* Als je een draak tegenkomt loop je er NIET voor weg.
* Verzamel al je moed en kijk de draak recht in de ogen. Hier zie je de gestalte van jouw draak. Elke draak is uniek, iedereen ziet iets anders in de ogen van een draak. Het is belangrijk om jouw draak heel goed te bekijken, wat doet hij, wat zegt hij en hoe komt hij daar.
* Draken zijn gek op negatieve gedachtes. Het is als chocolade voor ze, ze smullen er van maar ze groeien er ook enorm van. Elke keer als jij jezelf naar beneden praat, iets misgunt of piekert veert de draak weer op en staat klaar om zijn lekkernij in ontvangst te nemen en steeds dikker te worden. Dus onthoudt; VERBODEN DE DRAAK TE VOEDEN!
* Goed, je weet nu hoe je draak er uitziet en wat zijn karakter is en dat hij dol is op jouw gepieker. Het wordt tijd om hem aan te pakken. Het is jouw draak, niet die van je partner, niet die van je baas of je ouders. Nee is is jouw draak dus zul je hem ook zelf moeten dragen. Je legt hem niet stiekem bij iemand op de stoep en rent dan snel weg. Het beste is om de draak dood te zwijgen, je denkt en praat niet meer over hem. Dit vergt een enorme berg draag- en geestkracht, maar met de moed van Michael moet dat lukken. 
* Gaat de draak brullen, stamvoeten of zelfs met vuur spugen, laat je niet bang maken. Dat betekend dat je hem steeds meer in een hoek drijft, de draak wordt angstig. Blokkeer de negatieve gedachtes en vergeet niet;VERBODEN DE DRAAK TE VOEDEN!
* Zorg dat je steeds goed bent voorbereid op een eventuele uitbarsting van je draak. En stevige wapenuitrusting is dan ook geen overbodige luxe. Denk aan humor, kracht en inzet. Draken hebben een bloedhekel aan humor, ze verschrompelen bij het idee dat jij een moeilijke situatie met humor de baas kunt en niet bij de pakken neer gaat zitten. Ook helpt het om terug te denken aan een situatie waarin je ooit heel dapper was en waar je kracht en moed uit kunt putten. 
* Draken willen vooral veel aandacht. Als het doodzwijgen even niet lukt en hij staat te trekken aan zijn boeien en hij dol en dwaas briest. Ga dan naar buiten. Laat alles even van je afglijden en wees je even heel bewust van de natuur om je heen. Voel, ruik en beleef. Laad je weer helemaal op voor de strijd. 
* Nu zal de ene draak groter zijn dan de andere en moet je ze soms best lang met je meedragen. Maar hoe langer je ze moet meedragen hoe groter ook de opluchting en beloning als hij verdwenen is. Wees dankbaar voor elke kleine overwinning, voor elke stap in de juiste richting. Soms doet het afscheid nemen van je draak zelfs pijn, je leeft al zo lang met hem samen. Maar heb het vertrouwen in je zelf en met Michael's moed komt het echt goed.
* En de laatste tip ZING! Zingen tilt je op, maakt je lichter en geeft bergen met energie. Van zingen krijg je de moed en kracht van een heel leger om je draak te verslaan. Je hele lijf schreeuwt tegen de draak WEGWEZEN, IK BEN HIER DE BAAS!


dinsdag 31 juli 2018

April sterkt de Wil

Wat bleef de vorst lang dit jaar, eind maart was het nog bitter koud en vroor het zwaar. De grond en mijn hoofd zaten potdicht.
Moed zakte met de tempratuur mee naar een diepte punt. Maar een week na Pasen kwam daar dan toch de zon, voorzichtig warmde hij de aarde op. Eindelijk konden we aan de slag. Met tegels en boomschors maakte we paden en in het midden van de tuin kwam een pagode met bankje.
Stukje voor stukje kon ik mijn spieren laten werken om de grond los te maken. Google werd en is mijn beste vriend in de tuin. Ik heb vaak geen idee hoe iets moet en stond letterlijk met de telefoon en een pootui in de hand naar de grond te staren. Met een beetje gluren bij de buren kwam ik er achter dat de uitje licht in de aarde gedrukt met hun kopje boven de grond het prima nar hun zin hebben. En al snel kwamen de eerste groenen scheuten er uit. Hieperdepiep hoera, het werkt.
Ik Kan HET!!

De meivakantie begon nat en koud, maar de tweede week barste de zomer los en tot op de dag van vandaag is de zon niet meer weg gegaan.
Sla, prei, bloemkool, bietjes en broccoli stekjes uit het winkeltje op het tuincomplex gingen de grond in en deden het gewoon. Ik kwam er wel achter dat ik niet alleen was op de tuin. De fazanten en vogels genieten er net zo van als ik. Soms als ik vroeg in de ochtend aan kom ligt de hele familie fazant op het vers gezaaid gras uit te buiken van de jonge sla en bloemkool. Ach we leven er samen en ik heb besloten om ze niet te verjagen maar bescherm een gedeelte van het gewas met hekjes en doeken. Zo delen we de winst.

Hoe is het nu het die Wil? Is hij gegroeid of is het een opgaven gebleven?
Voor mij voet het als een wonder, maar ik heb het gevoel dat ik er niet echt aan heb hoeven werken maar de Wil is gegroeid en ik voel me super sterk.
Het werken in de tuin heeft mij veel gebracht in zo'n korte tijd. Ik voel dat het ontspannend werkt, ookal werk ik mij in het zweed. Na een paar werken is de drang om bijna elke dag te gaan heel groot. Het is een verslaving geworden. Een gezonde verslaving, dat wel. Het kriebelt als ik twee dagen niet ben geweest en zelfs na een drukke dag ga ik na het eten toch nog even die kant op. De stilte, de buitenlucht en het fystike werken geeft me zo veel rust.
En hoe gaaf is het dan om te zien dat er dingen ook echt gaan groeien! Nog even en ik kan oogsten en eten van mijn eigen grond.


woensdag 25 april 2018

Waar de Wil is bloeit de moestuin


Zielenwensen kiemen,
Wilsdaden groeien,
Levensvruchten rijpen.

Ik voel mijn lot,
mijn lot vindt mij.
Ik voel mijn ster,
mijn ster vindt mij.
Ik voel mijn doel,
mijn doel vindt mij.
Mijn ziel en de wereld zijn één.

Het leven wordt klaarder om mij,
Het leven wordt zwaarder voor mij,
Het leven wordt rijker in mij.

Rudolf Steiner

Een hoofd vol spinnen, slechte nacht en striemende regen. De wollen dekens en thee bieden mij enige rust en dan ineens is daar de oplossing voor al de problemen. Doe eens gek, ik ga een moestuin beginnen!

Het is begin januari en ik heb net te horen gekregen dat mijn geliefde baan gaat stoppen. Het dringt nog niet helemaal tot mij door maar één ding weet ik wel heel zeker, ik moet iets buiten gaan doen. Al langer liep ik met de behoefte om meer buiten te zijn, sofisch gezegd; mijn etherlichaam snakt al een poos naar meer natuur om zich te kunnen opladen, dat voelde ik wel, maar kwam er niet goed toe om er naar te luisteren. Zo'n stemmetje ergens achter in je hoofd, waar van je weet dat het goed is om naar te luisteren, nou die had mij al even geleden gewaarschuwd dat het niet zo goed met mij ging. 
Dus ik op zoek naar een moestuin. En waar doe je dat, natuurlijk op google. En al snel wist ik dat er 3 complexen binnen een straal van 3km van mijn huis waren. nummer 1 zat vol, nummer 2 was voor mensen die konijnen en pluimvee willen fokken en bij nummer 3 werd ik zeer vriendelijk te woord gestaan en kon ik de volgende dag komen kijken, want er waren nog 3 tuinen vrij.
De eerste indruk was geweldig. Neem alle clichés over zo'n volkstuinencomplex en zijn bezoekers in je hoofd, ze kloppen allemaal! Meneer A is een vriendelijke grote vent en voorzitter van de club, hij leidt mij rond langs strak gespitte tuinen met nette huisjes en kassen. Hier en daar staat nog wat boerenkool en prei, voor de rest is het een natte kale bedoeling. Bij tuin #99 blijft hij staan, deze is nog vrij. Mijn eerste gedachten....Tering 200㎡is echt heel groot. Maar daar achter in, bij de sloot staan twee oude bomen en ik ben opslag verliefd. En voor ik het weet heb ik een contract getekend en ben ik de eigenaar van tuin #99. 
Op de fiets naar huis loopt mijn hoofd al over van de plannen en ik zie mezelf al in de late middag zon met manden vol verse groenten lopen. Oh dat hoofd, wees toch wat stiller en kom eerst tot rust. Maar nee, zo werkt mijn hoofd niet. Dus wordt er van hoger hand ingegrepen en lig ik 2 dagen later onder mijn scooter en zit er een scheurtje in mijn middenvoetbeentje. Tsja, dan moet je wel rust nemen. En hoe, 4 weken kan ik zeer weinig en kom ik amper buiten. Ik google en ik lees me suf over permaculturen, moestuinen voor gevorderden en alle do & don'ts. Maar ondertussen ligt de tuin al 2 maanden stil en begint het te knagen. Ik ben er sinds die eerste keer niet meer geweest.

Eind februari en tussen twee winters in vind ik op marktplaats een gratis tuinhuisje. We zakken tot voorbij onze enkels in de vette klei als we op de tuin zijn. Mijn moed zakt ook, als ik zie dat het er in mijn hoofd toch heel anders uitzag. Hier moet echt nog heel veel gebeuren willen we aan de slag kunnen. 
Carlos zet het huisje neer en samen maken we wat plannen, indeling van de paden en het terras. Veel kunnen we nu nog niet doen. Ik maak een begin met het leeg maken van de tuin, de vorige eigenaar heeft er tientallen pompoenen en aardappelen op gehad en overal staan nog oude planten. Na 20㎡zijn mijn armen loodzwaar en word het steeds donkerder in mijn hoofd. 
Is dit wat ik wilde? Waarom is het zo zwaar? Waar is mijn wil? 

Maart is koud en de tuin ligt er verlaten bij. 
Ik ontloop het. Mijn wil....Ik besef dat dit hele moestuinen ding één grote wilsoefening is. Dat is dus wat Ze mij wilde vertellen. Stapje terug en werken aan die wil! 


dinsdag 20 maart 2018

Verbeter de wereld begin bij jezelf

Het is bijna 1 april, nee ik heb geen geweldige grap klaar liggen, maar het is  het einde van een jaar waarin ik iets gedaan heb wat ik nog met niemand gedeeld heb. TOP SECRET dus. Omdat ik nu gewoon zin had in schrijven ga ik het met jullie delen.
Nee ik ben niet zwanger, zou je ook wel gaan zien na een jaartje. Ik ben ook niet stiekem op een dieet van artisjokken en witte wijn gegaan en nu 30 kg afgevallen, dat zou je trouwens ook wel gaan zien denk ik. Het is veel simpeler dan dit alles.


Ik kocht afgelopen jaar maar 11 nieuwe* kleding stukken!

1 lange broek
2 korte broeken
1 paar sandalen
2 bh's
5 onderbroeken

*nieuwe als in bij de hema, h&m enzo
Zag je het aan mij? Liep ik er elke dag een beetje naakt en verlopen uit? 
Eigenlijk heb ik nooit iets met mode gehad. Ik kan mij niet herinneren dat ik perse die broek of shirt wilde hebben omdat het in de mode was of omdat ik er dan bij hoorde. Ja Dr. Martens die wilde ik graag hebben, electric blue, korenblauw zouden ze hier heten. Ik kreeg ze toen ik 18 jaar was uit de grote winkel in London. En ik graag ze nog steeds. 
Later was ik wel gek op leuke kleding maar het is nooit echt een passie geweest. Kleding moet goed zitten en passen bij het moment dat je ze draagt. Ga je naar de schouwburg is het iets netjes en praktisch met zitten, ga je met de klas naar de kinderboerderij is het wel zo fijn dat je geen hakken of ingewikkelde rokken aan hebt. Kort gezegd, kleding moet bij mij praktisch zijn en lekker zitten. Als ik ergens een hekel aan heb is als ik de hele tijd denk aan dat shirtje dat om hoog kruipt of die broek die net te strak zit waardoor je bij het bukken een ....... nou ja niet zo'n fraai uitzicht hebt. 

Geen fashionista dus.

Maar ik vind het ook best zonde van mijn geld en tijd om eindeloos kleding te kopen die vervolgens binnen no-time kapot is. Want ik weet niet hoe het bij jullie is maar mijn hema shirtjes zijn na een goed half jaar toch wel een beetje op. Ok, als je er 10 in de kast hebt misschien iets minder. Maar zoveel kan ik er ook weer niet kopen. En uren door de stad dwalen opzoek naar de perfecte broek vind ik een ware straf. 

Een jaar of 6 geleden herontdekte ik de kringloopwinkel, ik kwam er altijd al wel voor boeken en lp's. Maar niet zo veel voor kleding. De muffige mottenballen lucht van vroeger was blij mij blijven hangen. Maar met twee kinderen die sneller groeide dan mijn portemonnee het bij kon houden, was het een uitkomst. Even door de rekken heen en ik had altijd wel wat. En bij de kassa was het smullen. Ik kreeg er lol in en ben toen ook bij de grote mensen kleding gaan snuffelen. Een ware schatkist als je er een beetje je best voor doet. 80% is niet mijn smaak of zo ver uit de jaren '80 dat het waarschijnlijk over 5 jaar weer in de mode komt. Maar na een poosje kreeg ik er lol in en vond ook werkelijk dingen die ik goed kon gebruiken. 


Terug naar vorig jaar maart. 


Ik lees een stuk in de krant over de textiel industrie en de belasting voor het milieu. Als voorbeeld wordt een spijkerbroek gegeven. Om deze te produceren is er ongeveer 7000liter water nodig. 70% hiervan vloeit vervuilt terug de aarde in. De meeste spijkerbroeken worden in China gemaakt, waar ze nou net iets anders denken over de mensenrechten dan wij.
Ik voel dat het begint te knellen, ik wil iets doen, ik wil verandering. 

"Verbeter de wereld begin bij jezelf" 
Er hing vroeger een poster met deze tekst in het biologielokaal. Ik heb er lang naar gekeken en pas jaren later kwam de tekst echt bij mij binnen. Als ik verandering wil moet ik eerst, klein bij mezelf beginnen. Dus stop ik met de overdaad aan nieuwe kleding kopen. Er is ook een opkomende markt van bewuste kleding. Met oog voor milieu en werkomgeving. Maar hier hangt een prijskaartje aan. Is dit prijskaartje geen probleem en wil je nieuwe kleding EN de wereld verbeteren? Koop dan eco en fair-trade.
Heb je dat geld niet koop dan tweedehands. 

Als je tweedehands koopt, kleding of meubels zijn er geen nieuwe grondstoffen gebruikt.
Geen hout, katoen en liters water. Ook is er minder CO2 uitstoot omdat de producten niet de halve wereld over verscheept zijn voordat ze bij mij thuis zijn.
Het voelt goed om op deze manier mijn steentje bij te dragen. Het is ook een uitdaging om als ik een nieuwe broek zoek ga ik eerst naar mijn vaste kringloop winkel. Ik weet mijn kleur voorkeur en model. Dan zoek ik tussen de rekken en vind meestal wel iets wat in de richting komt. Soms stuit ik op iets wat ik in de 'gewone' winkel nooit tegen zou komen omdat ik niet echt buiten de standaard ketens kijk, maar dan blijkt het echt super leuk te staan en heb ik een nieuw kek blouseje van King Louis of anders hip merk. Want het zijn echt niet alleen de H&M en Zeeman wat je bij de kringloop vind. Juist niet. De duurdere merken zijn qua kwaliteit vaak een stuk beter en gaan langer mee, daarbij komt dat mensen die dure kleren kopen vaak ook erg veel kopen en dus niet veel dragen. Ze willen het na een jaartje kast niet weggooien en geven het dus maar weg aan het goede doel; de kringloop. Ideaal toch. Zij een goed gevoel, ik weer iets leuks. 


11 nieuwe kleding stukken.
Maar geen lege kasten. Geen tot op de draad versleten spijkerbroek (al zitten die vaak wel het aller lekkerst) of sandalen met geitenwollensokken in de winter omdat er geen dichte schoenen meer waren.
Wel bewust kleding uitzoeken, geen mode en winkel stress en vooral die rust van het niet meer moeten. Ik hoef geen nike air max omdat iedereen ze heeft!! Laat het los, echt het lucht zo op. 
Het geeft een kick om zelf dingen te maken. 4 truien, 6 paar sokken en 2 paar sloffen van 100% wol vloeide er dit jaar uit mijn handen. Duurzaam want als je elke steek over je vingers hebt zien gaan geef je het niet na een seizoen weer weg. Duurzaam ook omdat ik koos voor een oersterke wol die een leven lang mee gaat. 

Ik ga door op deze manier en hoop dat ik iemand kan inspireren om hetzelfde te doen. Begin klein, koop eco en fair-trade als dat mogelijk is. Maar kijk vooral of je dat extra truitje echt nodig hebt. Kan je ook met minder kleding? Probeer het gewoon een poosje en wie weet zie ik je wel bij de kringloop. 


donderdag 11 januari 2018

Peanuts, pindakoekjes

Vorige week werd er tijdens de kookles op school koekjes gebakken. Voor twee kinderen die glutenvrij eten was er een recept voor pindakaaskoekjes. Ik hield er één achter voor Davita, ze is gek op koekje en pindakaas. En inderdaad het was een succes. Vooral de harde buitenrand en de taaie binnenkant.
Vandaag kreeg ik het recept en gingen we thuis aan de slag. Binnen 30 minuten zaten we met een kop thee en koekjes aan tafel.
Het originele recept is van Yvette van Boven, meestal gegarandeerd succes. Ik haalde er wel wat suiker uit en voegde wat extra meel toe. Chocoholic Davita strooide er nog wat extra pure chocolade overheen.

Voor 30 st of minder als jullie ze net zo groot maken als wij deden. 



Pindakoeken

250 gr Pindakaas
125 gr bruine basterdsuiker (ik nam 80 gr rietsuiker)
125 gr suiker (ik nam 80gr kokosbloesemsuiker)
125 gr amandelmeel (ik nam 75 gr extra)
2 eieren 
10 gr bakpoeder 
Flinke snuf zout 
Evt extra pure chocolade om er op te strooien. 

Verwarm de oven voor op 180C. Bekleed 2  bakplaten met papier. Meng alles gewoon hopla tot een stevig deeg dat niet te veel plakt. Vorm met je handen balletjes ter grootte van een walnoot en leg ze op 10cm van elkaar op de bakplaat. Ze dijen nogal uit. 
Druk ze met je hand, vork of koekjes stempel plat tot 1cm dikte. Bestrooi ze met chocolade. 
Bak de koeken in het midden van de oven in 8-10 minuten gaar. Let op het gaat snel. Koekjes hebben de rare gewoonte om pas hard te worden als ze afkoelen, ze komen dus zacht uit de oven. Laat de koeken op de bakplaat afkoelen. 
Opzich kun je ze prima een paar dagen bewaren..... Maar meestal zijn ze binnen on-time op. 
Succes er mee 

zondag 29 januari 2017

De kunst van het nat vilten


Al in de zeer oude tijden kende men de nut van het vervilten van wol. Het verhaal gaat dat toen Noah eindelijk land had gevonden en de dieren na een lange reis eindelijk weer de ark konden verlaten, hij in de stallen van de schapen een dikke laag stevig vilt aantrof op de grond. De wol die afgevallen was werd door de poten van de dieren gevilt. De nomaden van de Noord Afrikaanse gebieden viltte hun lappen door ze in een lederen zak achter een schaap of kameel te binden. Door het constant bewegen en gestuit over de grond kregen ze zonder al te veel inspanning een perfecte stevige vilten lap. 

Helaas heb ik geen kameel of een ark vol schapen en zal ik het werk met de hand moeten doen. Maar het proces van pluizige zachte wol naar stevige vilten slof is geweldig om met je eigen handen te doen. 
Ik heb nu drie paar sloffen op deze manier gemaakt. De eerste mislukte compleet, de wol wilde niet hechten en bleef uit elkaar vallen. Het tweede paar, ander soort wol, werd goed. Ik draag ze met zeer veel plezier. Het derde paar heb ik samen met mijn dochter gemaakt. Ze zijn niet perfect maar zitten heerlijk en het is echt een uniek paar sloffen geworden. Ik heb stap-voor-stap foto's gemaakt zodat ik het proces beter kan uitleggen. Ik zal ook nog wat extra tips geven omdat ik nu weet wat er beter kan. Ik adviseer om eerst een klein proef lapje te vilten als je de techniek nog nooit hebt gedaan. 

Dit heb je nodig:

* Merino lontwol 200 gr wit & 100 gr gekleurd (voor maat 35-38)
* Zeep, sunlight of een andere simpel stuk zeep. Ik gebruik graag Aleppo zeep.
* Stevig maar buigzaam plastic voor de mal. Ik nam een snelhechter hoesje maar bv foam werkt ook prima
*Bubbeltjes folie 1x1m
* Papier
* Stift
* Schaar
* Grote handdoek

Ik werk het liefst in de douche, omdat het best een natte boel kan worden. Zeker als je samen met kinderen wilt gaan vilten. Maar op een grote tafel of keukenblad moet zeker ook lukken. 

Aan het werk

Stap 1
Teken de voeten op een stuk papier. Neem 3-4 cm extra in een mooi ronde cirkel om de voet. Voor de schacht van de slof maak je een tussen stuk. Hoe langer het tussenstuk hoe hoger de schacht van de slof. Let er op dat je bij een hoge slof echt ook de breedte nodig hebt anders kom je er niet in. Voor een lage slof is 10 cm tussenstuk genoeg. 


Bij deze sloffen heb ik een hoge schacht gemaakt, ze waren alleen iets te smal. Let daar dus goed op. De wol krimpt onderveer 1/3 als het gaat vilten.
Stap 2
Leg je mal op het bubbeltjes folie en begon met de eerste laag witte wol. De lontwol komt in lange strengen, door zachtjes te trekken krijg je dunne rechte plukken. Leg de eerste laag horizontaal op de mal met een overlapping aan de zijkanten van 2cm. De tweede laag gaat er verticaal overheen. Ga zo door tot je 6 lagen hebt. Dit is een behoorlijk hoge stapel en om het werken met de gekleurde wol iets makkelijker te maken moet het om laag. Dat lukt het beste door het iets nat te maken. Maak in een kom met heet water en een hand geraspte zeep een sopje en sprenkel wat water op de witte wol. Niet te veel wrijven, we gaan nog niet vilten. Maar net genoeg om het te laten zakken.

Stap 3
Nu mag de gekleurde wol er op. Leef je uit op het patroon, maar bedenk wel dat als je een ingewikkeld kleurenpatroon maakt het aan de achterkant precies zo moet. Voor de visualisering,  dit is de zijkant en halve onderkant van de slof. Bij het geel is de bovenkant van de schacht van de slof. 
Bouw de lagen wol net zo op als met de witte wol. 4 lagen is hier wel genoeg. 
Sprenkel de wol weer wat nat en druk voorzichtig aan. 
Stap 4
Maak de wol nu goed nat en wrijf zachtjes met je handpalmen over de wol. Voorzichtig want je wilt het kleurpatroon niet te veel verstoren. Vermijd de zijkanten want die moeten nog aan de onderkant hechten. Als je het idee hebt dat het redelijk stevig aan elkaar is gehecht, als je het voorzichtig optilt blijft het aan elkaar zitten, moeten we het geheel omdraaien om de onderkant van de slof te gaan maken. Dit gaat het beste om het in een vloeiende bewegen op te  pakken en omgedraaid weer op het bubbeltjes folie te leggen. 
Stap 5
Vouw eerst voorzichtig de laag wol om de mal. Leg vervolgens de lagen wol er op zoals in stap 2-3-4.  Vouw vervolgens de overlappingen naar de achterkant en zorg dat het goed om de mal aansluit. Maak het nu goed nat en master de wol. 
Als de wol goed is gehecht kan je wat steviger gaan wrijven en wordt het al echt een geheel. 
Keer het werk geregeld om het egaal te laten hechten. Losse plukken wol met wat extra sop natmaken en proberen vast te wrijven. Soms zijn er gewoon eigenwijze plukken die niet goed willen hechten. Niet gaan trekken, gewoon laten zitten. Met het vilten laten ze los. 
Stap 6

Nu zou een kameel of schaap best handig zijn want het zware werk gaat nu beginnen. Rol de lap in het bubbeltjes folie op en rol het in de handdoek. Er zijn ook mensen die het in een dun yoga matje of bamboe mat rollen, kan allemaal en je moet zelf even kijken wat het beste werkt. Het gaat erom dat je het geheel moet rollen, van voor naar achter. Het yoga matje werkte bij mij goed. Met je voeten rollen kost het minste energie, maar het blijft best intensief. Na 5 min rollen vouw je het allemaal weer uit en draai je de sloffen een kwartslag. Rol het weer op en bewerk het weer voor 5 minuten. Ga zo door tot je helemaal rond bent geweest. 
Stap 7
De sloffen zijn nu stevig maar nog helemaal vormloos. Tijd om de schaar er in te zetten. Let goed op! Als je deze mal nog eens wilt gebruiken knip dan alleen het vilt door en trek de mal er uit. 
Knip de sloffen door en haal de mal er voorzichtig uit, er kunnen plukken wol loszitten. Nu begint het ergens op te lijken. Vouw de sloffen open en ga er eens in met je hand. Zie je de vorm van de slof er al in als je hem recht op zet? Tijd om te passen. Probeer de sloffen voorzicht aan je voeten. Let op, ze zijn nog lang niet genoeg gevilt en gaan straks pas echt krimpen. Maak ze weer goed nat met een heet sopje en masseer ze om je voeten. Ik ga meestal ook even staan om de vorm er goed in de drukken. 
Klaar voor het leukste gedeelte van het proces? Tijd voor het betere smijt en gooi werk. Ik lag echt een een deuk toen ik met Davita elk een slof tegen de muur en op de grond aan het smijten was. Leef je maar lekker uit. Na 20x gooien pas je de slof weer aan. Zie je dat hij al flink aan het krimpen is. Misschien is het nodig om de schacht in te knippen, dat is niet erg en geeft juist een prachtig elf achtige slof. Het vilt laat zich nu nog vormen, wil je puntjes aan de bovenkant trek het dan wat. Masseer de sloffen weer goed om je voet. Ga door met gooien en smijten tot de sloffen passen. Als ze drogen kunnen ze nog iets kleiner worden maar met dragen loop je ze ook weer wat uit. 
Stap 8
De sloffen van Davita hebben dikke naden, de wol die we overlapte was niet goed om de mal heen gesloten en dus aan elkaar gevilt. Je krijgt dan boven en onder op de slof een naad. Aan de onderkant heb ik die wat afgeknipt en aan de bovenkant gewoon plat gedrukt. De schacht is wat dun en daardoor pluizig. Maar de zitten heerlijk. 
Zelf hou ik er van om de sloffen als ze klaar zijn te trakteren op een lanolinebadje. Dit geeft ze hun natuurlijke wolvet laagje terug en beschermd de sloffen tegen vuil en vocht. Laat ze daarna rustig drogen, dit kan best een dag duren. Daarna heb je uren, weken, maanden lang plezier van je eigen wollen sloffen. 
Deze sloffen heb ik een paar weken eerder gemaakt, boven op zie je ook bij mij wat oneffenheden doordat er een naad zat. Maar ik draag ze elke dag met erg veel plezier. 
Op pinterest zijn er duizenden voorbeelden voor soorten sloffen om te vilten. En als je de basis onder de knie hebt zijn de mogelijkheden geweldig. Kijk ook eens op Youtube, daar zijn diverse filmpjes te zien waar het proces goed wordt uitgelegd.